Polska ma własny organ nadzoru nad sztuczną inteligencją. Ustawa wchodzi w życie 11 sierpnia 2026 roku, a Komisja ruszy w listopadzie — bez prawa zakazywania systemów
Prezydent podpisał ustawę o systemach sztucznej inteligencji 24 lipca 2026 roku. Wchodzi ona w życie 11 sierpnia i tworzy krajowy organ nadzoru nad rynkiem AI. Wyjaśniamy bez straszenia karami, co Komisja może, czego świadomie jej nie pozwolono i co z tego wynika dla firm.
TL;DR- najważniejsze wnioski
- •Ustawa o systemach sztucznej inteligencji, podpisana 24 lipca 2026 roku, wchodzi w życie 11 sierpnia 2026 roku i tworzy krajowe ramy stosowania unijnego rozporządzenia AI Act w Polsce.
- •Powstaje Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, niezależny organ kolegialny obsługiwany przez Ministerstwo Cyfryzacji, w którego skład wejdą przedstawiciele UOKiK, KNF, KRRiT oraz Prezesa UKE.
- •W toku prac parlamentarnych usunięto z ustawy uprawnienia Komisji o charakterze nakazów i zakazów, takie jak wycofanie systemu z rynku lub nakaz usunięcia jego elementów. Wzmocniono za to ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa.
- •Ustawa tworzy ramy piaskownic regulacyjnych, w których można testować rozwiązania AI pod nadzorem organu. Dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorców udział ma być bezpłatny, a samorządy otrzymają preferencyjne opłaty.
24 lipca 2026 roku Prezydent podpisał ustawę o systemach sztucznej inteligencji. Dokument, o którym mówiło się od dwóch lat, przestał być projektem.
Ustawa wchodzi w życie 11 sierpnia 2026 roku. Tworzy krajowy organ nadzoru, ramy dla piaskownic regulacyjnych i procedurę uzyskiwania opinii przed wdrożeniem rozwiązania.
Reakcje w mediach branżowych poszły dwoma torami. Jedni napisali o nowym organie kontrolnym i karach. Drudzy uznali, że to formalność bez znaczenia dla zwykłych firm.
Obie interpretacje mijają się z treścią dokumentu, a szczególnie z tym, co parlament z tego dokumentu usunął.
Co tworzy ustawa
Rozporządzenie unijne stosuje się bezpośrednio i nie wymaga przepisywania do prawa krajowego. Każde państwo musi jednak wyznaczyć organ nadzoru rynku i określić zasady jego działania. Temu służy polska ustawa.
Powstaje Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, w skrócie KRiBSI. Jest to niezależny organ kolegialny, obsługiwany organizacyjnie przez Ministerstwo Cyfryzacji. Pracami kieruje przewodniczący powoływany przez Sejm za zgodą Senatu na pięcioletnią kadencję.
W skład Komisji wejdą przedstawiciele czterech instytucji, które nadzorują dziś swoje obszary rynku: Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Komisji Nadzoru Finansowego, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Konstrukcja kolegialna ma pozwolić na wykorzystanie doświadczeń istniejących regulatorów zamiast budowania kompetencji od zera.
Kalendarz uruchomienia
| Data | Zdarzenie |
|---|---|
| 24.07.2026 | Podpisanie ustawy przez Prezydenta |
| 11.08.2026 | Wejście ustawy w życie |
| Październik 2026 | Powołanie przewodniczącego, do dwóch miesięcy od wejścia w życie |
| Listopad 2026 | Rozpoczęcie działalności przez pełny skład Komisji |
Z perspektywy firmy oznacza to kilkanaście tygodni na uporządkowanie podstaw, zanim organ zacznie realnie funkcjonować.
Czego Komisja nie może, choć miała móc
To jest najciekawszy fragment całej historii i jednocześnie najrzadziej opisywany.
W pierwotnym kształcie projekt przewidywał dla Komisji uprawnienia o charakterze nakazów i zakazów: możliwość nakazania wycofania systemu z rynku lub z użytku albo usunięcia jego elementów. W toku prac w Sejmie i Senacie zrezygnowano z tych uprawnień.
Wzmocniono za to ochronę przedsiębiorców w innych miejscach: doprecyzowano ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa w postępowaniach prowadzonych przez Komisję, skrócono procedury wydawania opinii indywidualnych i zapewniono sądową kontrolę rozstrzygnięć.
Wniosek praktyczny jest jednoznaczny i wart powtórzenia, ponieważ przeczy narracji części rynku: KRiBSI nie jest organem stworzonym do zamykania systemów AI w polskich firmach. Jest organem, który rozpatruje zgłoszenia nieprawidłowości, wydaje opinie, prowadzi rejestr skarg, edukuje i zarządza piaskownicami.
Każdy dostawca usług zgodności, który buduje sprzedaż na strachu przed wycofaniem systemu z rynku przez polski organ, albo nie przeczytał ustawy, albo liczy na to, że klient jej nie przeczyta.
Co Komisja robi naprawdę
Cztery zadania mają praktyczne znaczenie dla firm.
Rozpatruje zgłoszenia nieprawidłowości. Obywatele, przedsiębiorcy i instytucje mogą zgłaszać przypadki nieprawidłowego działania systemów AI, na przykład powodowania zagrożenia dla zdrowia i bezpieczeństwa albo podjęcia błędnej decyzji. To oznacza, że skargę na system może złożyć również Wasz klient lub konkurent.
Wydaje opinie indywidualne. Przedsiębiorca może uzyskać stanowisko Komisji co do poprawności rozwiązania, zanim je wdroży. To najbliższy odpowiednik interpretacji podatkowej w świecie sztucznej inteligencji i realnie użyteczne narzędzie przy nietypowych projektach.
Prowadzi piaskownice regulacyjne. Środowisko testowe pod nadzorem organu, z możliwością czasowego wyłączenia niektórych przepisów. Dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorców udział ma być bezpłatny.
Prowadzi działania edukacyjne i wspiera badania. Minister Cyfryzacji zyskuje ponadto podstawę do finansowego wspierania badań naukowych i prac rozwojowych dotyczących sztucznej inteligencji.
Co to zmienia dla zwykłej firmy
Odpowiedź brzmi: niewiele w zakresie obowiązków i sporo w zakresie realności ich egzekwowania.
Obowiązki wynikają z rozporządzenia unijnego i obowiązywały już wcześniej. Kompetencje personelu od 2 lutego 2025 roku, transparentność wobec użytkowników od 2 sierpnia 2026 roku. Ustawa krajowa niczego tu nie dodaje ani nie odejmuje.
Zmienia się natomiast to, że pojawia się adres. Do listopada 2026 roku nie istniał w Polsce organ, do którego można było zgłosić skargę na działanie systemu AI. Od listopada będzie istniał. Wraz z nim pojawi się rejestr skarg, pierwsze opinie i pierwsza praktyka, na którą rynek zacznie się powoływać.
Doświadczenie z innymi regulacjami pokazuje, że w pierwszym roku działania organu najwięcej pracy generują nie kontrole z urzędu, lecz zgłoszenia od osób trzecich: klientów, byłych pracowników i konkurencji. Firma, która ma uporządkowany rejestr systemów, spisane zasady i dokumentację szkoleń, odpowiada na takie zgłoszenie w kilka dni. Firma, która ich nie ma, kompletuje wszystko pod presją.
Co możesz zrobić z tą wiedzą dziś
Trzy rzeczy, na które jest teraz dobry moment, bo do listopada zostało kilkanaście tygodni.
Zbuduj rejestr systemów AI. Lista narzędzi, zastosowań, danych i osób odpowiedzialnych. Bez tego dokumentu żadna rozmowa o zgodności nie ma punktu wyjścia. Opisaliśmy to szczegółowo w artykule /blog/rejestr-systemow-ai-polityka-ai-firma-2026.
Sprawdź boty i publikowane treści. Obowiązki transparentności obowiązują od 2 sierpnia 2026 roku. Test zajmuje kilkanaście minut i można go wykonać samodzielnie.
Zbierz dokumentację szkoleń. Obowiązek kompetencyjny obowiązuje od lutego 2025 roku, a komponenty szkoleniowe podlegają dla sektora MŚP dofinansowaniu ze środków publicznych sięgającemu 83 procent kosztów.
W kolejnym artykule z tej serii pokazujemy, jak wykryć narzędzia AI używane w firmie bez wiedzy zarządu i dlaczego to zjawisko jest dziś największym praktycznym ryzykiem, znacznie realniejszym niż kontrola.
Jeśli chcesz przygotować firmę spokojnie, zanim organ zacznie działać, umów bezpłatną konsultację.
Napisz: biuro@chronofy.pl lub zadzwoń: +48 792 975 094 (Dastin Adamowski).
Często zadawane pytania
Czy KRiBSI może nakazać firmie wyłączenie używanego systemu AI?
Nie. W toku prac w Sejmie i Senacie zrezygnowano z uprawnień Komisji o charakterze nakazów i zakazów, takich jak wycofanie systemu z rynku lub z użytku albo nakaz usunięcia jego elementów. Komisja rozpatruje zgłoszone nieprawidłowości działania systemów AI, wydaje decyzje i postanowienia w zakresie przewidzianym ustawą, prowadzi rejestr skarg oraz działania edukacyjne i informacyjne. Ustawa zapewnia przy tym poszanowanie praw przedsiębiorców, ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa w prowadzonych postępowaniach oraz możliwość sądowej kontroli rozstrzygnięć Komisji. To istotny argument przeciwko sprzedawaniu usług zgodności strachem przed karami.
Czym jest piaskownica regulacyjna i czy warto się do niej zgłosić?
Piaskownica regulacyjna to rozwiązanie umożliwiające przedsiębiorstwu testowanie nowych rozwiązań w bezpiecznym i kontrolowanym środowisku, pod nadzorem właściwego organu i zgodnie z określonymi wymogami regulacyjnymi, z możliwością czasowego wyłączenia stosowania niektórych przepisów. Polska jest jednym z pierwszych państw w Europie, które wdraża takie rozwiązanie w obszarze sztucznej inteligencji. Dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorców udział ma być nieodpłatny. Zgłoszenie ma sens wtedy, gdy budujecie rozwiązanie nietypowe, znajdujące się na granicy interpretacji przepisów, i chcecie je wdrożyć z pewnością prawną zamiast czekać na wyjaśnienie się praktyki rynkowej.
Czy wejście ustawy w życie oznacza, że od razu ruszą kontrole?
Nie, ponieważ organ dopiero powstaje. Z przepisów wynika, że przewodniczący Komisji ma zostać powołany w ciągu dwóch miesięcy od wejścia ustawy w życie, a cała Komisja w ciągu trzech miesięcy. Oznacza to, że przewodniczący pojawi się w październiku 2026 roku, a Komisja rozpocznie działalność w listopadzie. Ten czas warto wykorzystać na uporządkowanie podstaw, czyli rejestru używanych systemów AI, zasad korzystania z nich i dokumentacji szkoleń personelu. Jest to znacznie wygodniejsze niż kompletowanie tych dokumentów pod presją pierwszego zapytania od kontrahenta lub organu.
Czy Twoja firma będzie gotowa, gdy polski organ nadzoru nad AI rozpocznie działalność w listopadzie?
Podczas bezpłatnej konsultacji sprawdzimy stan przygotowania Twojej firmy i wskażemy, które dokumenty warto skompletować w pozostałych tygodniach przed uruchomieniem Komisji.
BEZPŁATNA KONSULTACJA